Joyce is ervaringsdeskundige bij Pro Persona in Arnhem. In dit interview vertelt ze over haar bijzondere werk en carrière-switch.
‘Na de middelbare school had ik twee liefdes: communicatie en hulpverlening. Ik heb 35 jaar in de communicatie gewerkt. Na twee burn-outs besloot ik dat het tijd was voor iets anders, en ben ik gaan kijken wat ik in de zorg kon gaan doen. Ik heb veel genetwerkt en meegelopen en heb een tijd vrijwilligerswerk gedaan in India. Zo ontdekte ik het vak van ervaringsdeskundige. Dat kende ik nog niet, maar het paste perfect bij wat ik zocht. Ik kon snel beginnen met de opleiding en ging tegelijkertijd werken in de verslavingszorg. Na mijn opleiding ben ik verhuisd naar Arnhem en solliciteerde ik bij Pro Persona. Dat was meteen een match!’
‘Alles wat ik doe is herstelgericht, gericht op kracht in plaats van klacht, op verschillende herstelgebieden, maar ook op acceptatie van kwetsbaarheden. In mijn dagelijkse werkzaamheden heb ik veel een-op-een gesprekken met cliënten en begeleid ik groepssessies. Ook doe ik intakes en maak ik samen met cliënten signaleringsplannen en crisiskaarten. De crisiskaart is een persoonlijk, opvouwbaar kaartje, dat aangeeft wat omstanders en hulpverleners moeten doen of laten als iemand in crisis is. Wie kunnen ze bellen? Welke afspraken zijn gemaakt met bijvoorbeeld behandelaar(s), crisisdienst en vertrouwenspersonen? Dit kaartje geeft veel mensen een gevoel van veiligheid en helpt ze om weer naar buiten te durven gaan.’
‘Ook werk ik aan projecten, zoals een inloopspreekuur in een buurthuis. Zo kunnen we mensen laagdrempelig helpen, zonder dat ze cliënt zijn bij de GGZ. Dat vind ik heel waardevol. Verder houd ik me bezig met de inhoudelijke kant van mijn vak. Zo heb ik laatst samen met collega’s gesproken op een symposium over het aandeel van de relatie tussen cliënt en behandelaar in de effectiviteit van een behandeling.’
‘Ik werk in twee teams. Bij het FACT-team Oost helpen we cliënten met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA). Dit zijn vaak mensen met psychoses en meerdere problematieken (comorbiditeit). Binnen FACT behandelen we cliënten in hun thuissituatie. Daarnaast werk ik in het Team Ambulant Volwassenen met cliënten met meervoudige complexe en psychosociale problematiek, met veelal persoonlijkheidsproblematiek. Zij komen op afspraak naar de locatie. Ik vind de afwisseling tussen deze twee teams en doelgroepen heel fijn. Het vraagt ook deels een andere werkwijze, wat mijn werk nóg boeiender maakt.’
‘In mijn gesprekken met cliënten probeer ik verbinding en veiligheid te creëren. Veel cliënten voelen zich kwetsbaar en kunnen een gevoel van ongelijkwaardigheid ervaren. Door mezelf kwetsbaar op te stellen en open te zijn over mijzelf, laat ik zien dat ik hun worstelingen begrijp. Hoewel ik nooit verslaafd ben geweest of psychoses heb gehad, herken ik de achterliggende problematiek van mensen met een verslaving en/of psychose vaak wel. Dit helpt me om aan te sluiten bij cliënten en ze te begrijpen en te ondersteunen. Het inzetten van mijn ervaringskennis maakt het makkelijker om vertrouwen en veiligheid op te bouwen.’
‘Als ervaringsdeskundige kan ik wat meer werken vanuit de vrije ruimte. Mijn collega behandelaren werken strakker met ingezette behandelmethodieken en binnen de kaders van het behandelplan, de wensen en de doelen van de cliënt. Als een cliënt bij mij komt praten is er meer ruimte om te praten over datgene waar de cliënt op dat moment mee zit. Natuurlijk wel met het behandelplan, de wensen en doelen in mijn achterhoofd. Onlangs ben ik met een cliënt mondharmonica gaan spelen. Een bezigheid die hij als kind heel leuk vond en die hij nu ook inzet wanneer hij het moeilijk heeft.’
‘Ik werk in een behandelteam en neem deel aan multidisciplinaire overleggen. Samen bespreken we de cliënten en delen we wat we allemaal zien vanuit onze eigen expertise. Het is echt teamwork. Een van mijn rollen is het bewaken van het cliëntperspectief. Daarnaast kan ik collega’s ontlasten door praktische gesprekken over te nemen of gewoon een luisterend oor te bieden aan de cliënt. Hoe vaak ik iemand zie, verschilt; de ene keer is dat wekelijks, de andere keer maandelijks.’
‘De uitdaging zit hem in het contact met heel kwetsbare mensen. Er zijn ook cliënten die suïcidale gedachtes hebben. Ik vind het een eer dat iemand je zo in vertrouwen neemt om een gesprek te voeren over suïcidaliteit. Aan de andere kant vind ik het een uitdaging om die persoon dan ook echt tot steun te zijn, en nergens overheen te ’walsen’. Je wilt de juiste woorden zeggen en zoveel mogelijk oordeelloos en met respect communiceren.’
‘Ik vind het prachtig om mijn eigen ervaring positief in te zetten en mensen te ondersteunen in hun herstel. Het voelt goed om deze carrièreswitch gemaakt te hebben. Ik denk niet dat ik een betere beslissing had kunnen nemen.’