Werken bij de crisisdienst van Pro Persona:

iets betekenen op een van de slechtste momenten van iemands leven

Wie in crisis raakt, zit vaak in een van de moeilijkste momenten van zijn leven. Juist dan willen Desiree Alders en Christie Schukelaar van de crisisdienst er voor iemand zijn. Beiden begonnen ooit als verpleegkundige en ontdekten dat de opleiding tot sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) hen nog meer mogelijkheden gaf om mensen te helpen. Voor hen was het SPV-vak daarom een logische én waardevolle verdieping van het verpleegkundig beroep.

Desiree werkt al sinds 1990 binnen Pro Persona. Ze begon als verpleegkundige in Wolfheze en maakte later de stap naar ambulant werken en de crisisdienst. Rond haar vijftigste besloot ze alsnog de SPV-opleiding te volgen. “Ik twijfelde of ik dat nog wilde doen, maar het bleek een van de beste keuzes uit mijn loopbaan. Je leert enorm veel bij. Het geeft verdieping én verbreding.”

Ook Christie maakte de overstap vanuit het verpleegkundig vak. Na haar start op de kliniek in Tiel ging ze ambulant werken en ontdekte ze haar interesse voor de crisisdienst. “De crisisdienst trok mij altijd al. Uiteindelijk ben ik de SPV-opleiding gaan doen om dat werk te kunnen doen. Gaandeweg ontdekte ik hoeveel het me bracht. Je leert veel breder kijken dan alleen naar de patiënt.”

Luisteren kan het verschil maken

Volgens beide collega’s begint hun werk met luisteren. Zonder oordeel en zonder vooraf al te veel aannames te doen. Mensen komen bij de crisisdienst binnen met uiteenlopende problemen: van suïcidaliteit en ernstige angst tot psychoses of ontregeling na ingrijpende gebeurtenissen. Iedere situatie vraagt iets anders.

Een situatie die Desiree is bijgebleven, speelde zich nog maar kort geleden af. Een vrouw werd door haar huisarts aangemeld vanwege suïcidale gedachten, angst en paniekaanvallen na verschillende ingrijpende gebeurtenissen. De crisisdienst nam uitgebreid de tijd om haar verhaal te horen. Ze voelde zich serieus genomen en kreeg ondersteuning op maat, waaronder extra contactmomenten en vervolgafspraken. Een week later kwam ze terug voor een evaluatie. Het verschil was enorm. “Ze zei letterlijk: het voelt alsof ik in Lourdes ben geweest. Eigenlijk hadden we niets ingewikkelds gedaan. We hebben vooral geluisterd, haar klachten erkend en contact gehouden. Soms kan iets wat heel simpel lijkt een enorm effect hebben.”

Juist dat maakt het werk volgens hen zo bijzonder. “Je ontmoet mensen op een van de slechtste momenten van hun leven. Dan kun je door aandacht, contact en de juiste ondersteuning helpen om weer perspectief en stabiliteit terug te vinden.”

“Als SPV werken bij de crisisdienst is volgens mij het interessantste werk dat er is. Je blijft leren, je komt iedere dag iets nieuws tegen en je kunt echt iets betekenen voor mensen die je op een heel kwetsbaar moment ontmoet.”

Altijd opnieuw kijken

Dat geen enkele situatie hetzelfde is, vinden beide SPV collega’s een van de aantrekkelijkste kanten van hun vak. Er is geen standaardoplossing en geen vaste aanpak die altijd werkt. Iedere crisis vraagt opnieuw om goed kijken, luisteren en samenwerken.

Wanneer een melding binnenkomt, kijken zij eerst naar de veiligheid van de situatie. Daarna gaan ze zo onbevangen mogelijk het gesprek in. “Ik wil vaak niet te veel vooraf weten. Natuurlijk moet je de basis kennen, maar ik wil vooral het verhaal horen van de persoon zelf en van de naasten eromheen.”

Als SPV brengen zij vervolgens alle puzzelstukjes samen. Niet alleen de psychische klachten, maar ook de omgeving, het gezin, werk, opleiding, maatschappelijke factoren en betrokken hulpverleners spelen mee in de beoordeling. Uiteindelijk bepalen ze samen met een arts en eventueel een psychiater welke hulp nodig is.

Een goede werk-privé balans

Werken in de crisisdienst biedt ook flexibiliteit. Door avond-, nacht- en weekenddiensten kunnen collega’s hun werkweek anders organiseren. Desiree werkt bijvoorbeeld 36 uur, maar is door het compenseren van onregelmatige diensten maar drie dagen overdag aan het werk. “Daardoor voelt het niet alsof ik fulltime werk en houd ik meer ruimte over voor mijn privéleven.”

Een verdieping van het verpleegkundig vak

Voor verpleegkundigen die nadenken over een volgende stap hebben beide collega’s een duidelijke boodschap: de SPV-opleiding biedt veel verdieping. “Als verpleegkundige op een kliniek kijk je vooral naar de patiënt. Als ambulant verpleegkundige kijk je ook naar het systeem daaromheen. Als SPV kijk je naar de patiënt, het systeem én alles wat daaromheen speelt. Denk aan werk, school, wonen en maatschappelijke factoren.”

Daarnaast leer je volgens hen veel over contact maken, samenwerken en reflecteren op jezelf. Dat helpt niet alleen in de crisisdienst, maar in je hele professionele ontwikkeling.

Wie twijfelt over het werken bij de crisisdienst, zouden zij vooral willen meegeven dat het beeld niet altijd klopt. “Er bestaan allerlei vooroordelen over de crisisdienst, maar die herkennen wij helemaal niet. Het is geen plek van ‘cowboys’. Het is juist een omgeving waar je samenwerkt, van elkaar leert en altijd kunt terugvallen op collega’s.”